Over Revue 5: Dansen in het openbaar

Over dansen in het openbaar in de jaren twintig van de vorige eeuw.

Iedereen kent het Amsterdam Dance Event. Maar er was een tijd dat het niet zo gewoon was om los te gaan op de dansvloer. Tot 1924 was het verboden om in het openbaar te dansen. Er werden geen “dansvergunningen” verstrekt. Burgemeester De Vlugt (1872-1945) vond, net als zijn calivinistische voorgangers, dansen onzedelijk en schadelijk voor de gezondheid.

Ook na 1924 vond men dansen in het algemeen nog ordinair en men vond dansgelegenheden broeinesten van criminaliteit en prostitutie. Als je man er naartoe ging, werd je gezin bedreigd. Toch waren er altijd mensen die het leuk vonden om te gaan dansen. Vaak werd er gedanst op de muziek van een groot orgel, een dansorgel. Deze orgels stonden in een grote zaal. Soms een zaal van een café. Maar soms stonden ze ook in een tent op een kermis. Vanaf 1850 zag je dit soort orgels al. Rond 1890 draaiden ze op gas en later op elektriciteit. Ze zijn een tijdje verdwenen, maar nu worden ze soms weer hersteld en in gebruik genomen. Hieronder krijg je daar een indruk van.  

In de jaren twintig van de vorige eeuw waren er dus geen dancings. Daarom dansten mensen in concertzaaltjes, cabarets en kroegjes, of in filmpaleizen zoals Tuschinski. Deze filmpaleizen ontstonden vanaf 1920.

In 1922 startte zakenman Dirk Reese een grote muziekzaal, slash variététheater. Twee orkesten wisselden elkaar af. Er was van alles te beleven. Als je wilde, speelde iemand viool aan je tafeltje. Ook demonstreerden professionele dansparen de allernieuwste dansen. Het publiek mocht nog steeds niet meedansen.

De van origine Rotterdamse Dirk Reese voerde in zijn theater een revue op: “Amsterdam wil dansen!” De politiek ging er heel lang over discussieren, maar in april 1924 was het zover. De eerste dansvergunningen werden verleend. Bijvoorbeeld aan Krasnapolsky (zie mijn verhaal), dat de grootste dansvloer had. Hier konden 25 tot 40 paren op dansen. Eind 1924 maakte men een nog grotere vloer, in een overdekte wintertuin. De architect Kuipers besteedde veel aandacht aan de verlichting, die heel romantisch was.  Het onderstaande filmpje laat zien dat de locatie nog steeds druk gebruikt wordt.

Als u meer te weten wil komen over de historische achtergronden van dit verhaal, kunt u de onderstaande achtergrondartikelen lezen. Er is dankbaar gebruik gemaakt van allerlei informatie uit allerlei bronnen. Het internet is hierbij veel geraadpleegd. Ook is er gebruik gemaakt van Hoornse bronnen, zoals De beeldbank van Oud Hoorn, de website van Vereniging Oud Hoorn, Het boek 1852-2004 het park, anderhalve eeuw aan de Westerdijk (Arie van Zoonen) en het boek Kom vrouwen, aangepakt! (Bart Lankester)